• C vitaminin orqanizimdə əhəmiyyəti

Reseptin məlumatları Baxış sayı: 209

Tarix : 16.07.2019, 14:00

Bölmə : Qidalanma qaydaları




C vitaminin (askorbin turşusu) insana lazım olan gündəlik dozası digər vitaminlərlə müqayisədə daha yüksəkdir.

C vitamini insan orqanizmin normal fəaliyyəti üçün çox vacibdir. Ümumillikdə bu vitamin orqanizmdə gedən 300-dən artıq bioloji proseslərdə iştirak edir:

- zülallar, yağlar, karbohidratların mübadilə proseslərini normallaşdırır;

- foil turşusu və dəmir mikroelementin mübadiləsində iştirak edir;

- kalsium, dəmir kimi vacib mikroelementlərin mənimsənilməsinə kömək edir;

- immun sistemi hüceyrələrin (anticismlər, leykositlər) əmələ gəlməsini stimullaşdırır. Virus və xərçəng əleyhinə təsiri olan interferon maddəsinin əmələ gəlməsində iştirak edir. İmmuniteti möhkəmləndirir. Orqanizmin infeksiyalar və allergenlərə qarşı olan davamlılığını artırır.

- kollagen zülalın sintezində iştirak edir. Bu zülal orqanizmdə ən tez-tez təsadüf edilən birləşdirici toxumasını əmələ gətirir;

- yaraların tez sağalmasına kömək edir;

- orqanizmi sərbəst radilkalların təsirindən qoruyur, qocalma prosesləri ləngidir;

- böyrəküstü vəzi hormonların sintezində iştrirak edir;

- qanda şəkərin səviyyəsini aşağı salır, xolesterinin səviyyəsini normallaşdırır, qanın qırmızı hüceyrələrin yaranmasını stimullaşdırır, qanın laxtalanma proseslərini tənzimləyir, damarların və kapilyarların divarlarını möhkəmləndirir;

- müxtəlif xəstəliklərin profilaktikasına xidmət edir (ürək-damar, şiş xəstəlikləri və s.). Bir çox tədqiqatlar C vitaminin yoğun bağırsağın, qida borusunun, sidik kisəsinin, endometriumun (uşaqlığın daxili qatı) və bəzi digər orqanların xərçəng xəstəliyinin profilaktikasında böyük rol oynayır.

- orqanizmə streslə mübarizədə kömək edir.

Bizim orqanizm bu vitamini sintez edə bilmir. Bu o deməkdir ki, C vitamini daim orqanizmimizə meyvə-tərəvəz, göyərti və s. ilə daxil olunmalıdır.

Siqaret çəkən, spirtli içkiləri qəbul edən, şəkərli diabet xəstəliyindən əziyyət çəkən, tez-tez stress vəziyyətinə düşən insanların orqanizmində bu vitaminin mənimsənilməsi prosesi pozulmuş olur. Bu səbəbdən bu qrup insanlara C vitamini daha çox miqdarlarda lazımdır.

Bəzi dərman preparatları da (məsələn, hamiləlik əleyhinə preparatlar) orqanizmdə bu vitaminin mənimsənilməsinə mane olur.

Orqanizmdə C vitaminin çatışmazlığı zamanı bu kimi pozulmalar meydana çıxır: əzələlərdə ağrılar, ümumi zəiflik, süstlük, damaqların qanaması, saçların tökülməsi, dərinin quru olması və qabıq verməsi və s.

C vitaminin kəskin çatışmazlığı zamanı dişlərin tökülməsi, ürək nahiyəsində ağrılar, mədə və bağırsaqların fəaliyyətində pozulmalar və s. mümkündür.

Bir çox meyvə və tərəvəzlər, göyərtilər C vitamini ilə zəngindir: itburnu, qara qarağat, çaytikanı, bolqar bibəri, kələm, pomidor, sitrus meyvələri (limon, portağal və s.), çiyələk, ispanaq, cəfəri, şüyüd, qoz və s.

Adətən insanlar fikirləşir ki, sitrus meyvələri C vitamini ilə xüsusilə zəngindir. Lakin bu yanlış fikirdir. İtburnu, qara qarağat, çaytikanı kimi giləmeyvələrin tərkibində sitrus meyvələri ilə müqayisədə C vitaminin miqdarı bir neçə dəfə çoxdur.

C vitamini çox tez dağılan vitamindir. Onun bir çox hissəsi məhsulların saxlanılması, bişirilməsi zamanı dağılır. Hazır qidanın uzun müddət ərzində saxlanılması da C vitaminin dağılmasına səbəb olur. Bu səbəbdən meyvə və tərəvəzləri mümkün qədər çiy vəziyyətdə yemək lazımdır.

Dediyimiz kimi, itburnu tərkibində C vitaminin miqdarına görə liderlərdən biridir. Orqanizmini C vitamini ilə təmin etmək istəyirsinizsə, bu kimi reseptdən istifadə edin. 4 xörək qaşığı itburnu termosda 1 litr qaynar su ilə dəmləyin, termosu kip bağlayın və səhərə kimi saxlayın. Səhər dəmləməni tənzifdən süzün və gün ərzində 2 stəkan olmaqla için. Dəmləməyə 1 çay qaşığı bal da əlavə etmək olar. Bu dəmləməni daha da xeyirli edəcək.

Etiketlər: vitaminin, vitamini, iştirak, əmələ, orqanizmdə, meyvə, itburnu, kömək, sitrus, zamanı, meyvələri, xərçəng, stimullaşdırır, etmək, pozulmalar, hüceyrələrin, mənimsənilməsinə, ərzində, qarağat, zəngindir
Hörmətli Qonaq, siz sayta qeydiyyatsız istifadəçi kimi daxil olmusunuz.
Saytda şərh yazmaq, xəbər göndərmək və eləcə də digər hüquqlardan istifadə edə bilmək üçün QEYDİYYATDAN keçməyinizi məsləhət görürük.
Qalın mətn Maili mətn Vurğulanmış mətn Silinmiş mətn | Sol kənar üzrə düzləşdir Mərkəz üzrə düzləşdir Sağ kənar üzrə düzləşdir | Təbəssümlərin əlavə edilməsi Linkin əlavə edilməsiQorunmuş linkin əlavə edilməsi Rəng seçimi | Gizli mətn Sitatın əlavə edilməsi Seçilmiş mətni kiril əlifbası transliterasiya ilə dəyişdir Spoyler
BİZİ İZLƏYİN